بیماریهای مو | موی سالم | موی مریض

بیماریهای مو در بانوان

مو و بیمارهای مو
اولین قدم در مراقبت از موها داشتن اطلاعات کافی درباره ی ساختمان مو و طرز رویش آ« ات.
مو از ضمائم اپیدرم (لایه ی خارجی پوست) است و توسط فولیکول مو که نوع خاصی از سلولهای اپیدرم میباشد به وجود می آید.
فولیکول های مو قبل از تولد انسان ایجاد میشود و تعداد آنها در پوست سر بطور متوسط 80000 تا 120000 میباشد.
بطور کلی مو از دو قسمت ریشه و ساقه تشکیل شده اما ازنظر فیزیولوژی مو از 5 قسمت تشکیل شده:
1. کوتیکول یا قسمت خارجی
2. کورتکس یا آب مو یا سفیده ی مو
3. مدولا یا لوله ی تغذیه
4. پیاز مو
5. پیگمنت های رنگی یا رنگدانه ها
1) کوتیکول یا قسمت خارجی : سلول های آن به شکل پولک های ماهی به طور مرتب قرار گرفته اند و در مقابل نور عمل انعکاس را انجام می دهند و در مقابل عوامل خارجی از ساختمان داخل مو محافظت می کنند و در تماس با مواد شیمیایی باز می شوند.
2) کورتکس یا آب مو یا سفیده ی مو : که قسمت داخلی مو را تشکیل میدهد و تقریبا 90 درصد وزن مو را تشکیل میدهد. این قسمت را آب داخل مو نیز می گویند و پیگمنت های رنگی مو در این قسمت شناورند چنانچه این آب به طریقی از بین برود و خشک شود دچار خشکی و شکنندگی میشود. مغز مو در مایع کورتکس شناور است که حرارت مو را تنظیم میکند.
3) مدولا یا لوله ی تغذیه : که از ریشه تا ساقه ادامه دارد و کار آن غذا رساندن از ریشه به ساقه مو است و بوسیله این ساقه مو از ریشه یا پیاز مو تغذیه می کند.
4) پیاز مو : نمو مو در این قسمت با تقسیم سلولی انجام می گیرد. در عمق پیاز مو برجستگی کوچکی وجود دارد بنام پاپیلا که وظیفه ی آن گرفتن مواد غذایی و انتقال آن به پیاز مو میباشد رشته های عصبی به پاپیلا متصل می باشد و به همین دلیل هنگام کشیدن مو درد احساس می شود.
پیگمنت های رنگی : که تعیین رنگ مو را به عهده دارند. و به صورت مجتمع در (موهای تیره) یا پراکنده (موهای روشن) در مایع کورتکس شناور هستند عمر پیگمنت ها 35 سال است و در 3 رنگ قرمز – آبی – زرد دیده می شود.
پیگمنت آبی در موهای مشکی و پیگمنت قرمز در موهای خرمایی و پیگمنت زرد در موهای بور بیشتر وجود دارد.
داخل مو ضمائم دیگری وجود دارد که وظایف دیگری به عهده دارند از جمله پل های گوگردی که حالت مو را مشخص می کنند پلهای بیضی مخصوص موهای مواج پلهای گرد و فشرده مخصوص موهای فرفری و پلهای صاف و میله میله مخصوص موهای صاف می باشد.
مو به طور کلی از دو قسمت تشکیل شده : ریشه و ساقه
قسمت ریشه در قسمت زیرین یا اندودرم قرار گرفته که آن از مزودرم و اپیدرم عبور کرده در قسمت زیرین پوست به صورت ماده ای نرم و لزج است. ساقه به قسمتی از مو گفته میشود که از داخل پوست رشد کرده و وقتی که با اکسیژن هوا تماس پیدا میکند تبدیل به یک ماده ی شاخی میشود که ما آنرا کراتین می نامیم.

بیماریهای مو:
بیماریهای مو متعدد است مانند شوره ی سر – موخوره – طاسی – قارچ
1) شوره ی سر : به اندازه ای شایع است که برخی از متخصصین وجود آنرا طبیعی تلقی میکنند هرکس به گونه ای از شوره ی سر رنج می برد. شروع نگرانی اغلب در مورد شوره ی سر به درجه ی حساسیت فرد بستگی دارد. این نگرانی اغلب هنگامی است که شوره قابل توجه بوده و پوست خارش شدیدی داشته باشد. شوره ی سر در واقع نتیجه ی پوسته پوسته شدن غیرطبیعی لایه رویی پوست سر است. لایه خارجی پوست مرتبا عوض می شود. سلول های جدید در قاعده ی اپیدرم تشکیل و به تدریج به طرف پوست سر منتقل می شود و از بین می روند. هر 3 هفته سلول های جدید به تدریج جایگزین سلول های پیر و مرده می شود که توسط ترشحات سر به خاطر این حالت تحریک شده و باعث می شود که شخص سر خود را بخاراند.
شوره ی خشک : که همیشه به صورت گرد و خاک ریز و پراکنده در روی موها پخش می باشند و در اثر فشار بین دو ناخن از بین می رود و به دو علت به وجود می آید:
1. کمبود ویتامین مو و مواد لازم یا به عبارت دیگر داشتن سوء تغذیه که به آن آویامینوز میگویند.
2. استفاده غلط مواد شیمیایی بر روی موها
درمان شوره ی خشک
یک تیوپ بناول را در 80 سی سی یا یک قاشق غذاخوری آب گرم حل کرده و به تمام قسمتهای مو می مالیم و 20 دقیقه با کلاه پلاستیکی زیر سشوار بخار قرار داده و بعد می شوییم.
بناول در قوطی های سبز رنگ به نام افشان سبز ارائه می شود البته بناول در حال حاضر در مارکهای مختلفی از کارخانجات مختلفی در بازار موجود است که در انواع ویتامینه و پروتئینه در بازار عرضه میشود. همچنین بناول را به طریق گفته شده می توان برای موهایی که در اثر رنگ مدام – فر – دکلره زیاد خشک و شکننده شده اند استفاده کرد.
مدت مصرف : هفته ای 1 بار و 2 الی 3 ماه
شوره چرب یا سبوره :
که در این بیماری غدد مولد چربی بیش از حد تولید چربی می نماید و به صورت شوره ی چرب یا سبوره نمایان می شود. که به صورت تکه تکه در ریشه ی مو باقی می ماند و مو شروع به ریزش میکند و اگر بین دو ناخن آنرا فشار دهیم از بین نمی رود بلکه به صورت چربی روی انگشت می ماند علت ایجاد شوره ی چرب ناراحتی های عصبی و شوک می باشد که باعث تحریک غدد چربی پوست سر میشوند.

درمان شوره ی چرب :
یک تیوپ ویتامین هارکور را در 100 سی سی آب گرم حل کرده و به تمام مو مالیده و 20 دقیقه روی سر بماند این عمل تا 5 هفته ادامه پیدا کند ویتامین هارکور مانند شامپو استفاده می شود تا سه دست با هارکور شسته شود و دست سوم 20 دقیقه روی سر بماند ویتامین هارکورد در عین حال که سر را تمیز می کند کار غدد را تنظیم کرده و باعث تحریک آن نمی شود. ویتامین هارکورد در قوطی های قهوه ای افشان ارائه می شود.
ویتامین هارکور نیز با مارک های متفاوت از کارخانجات مختلف مثل شوارتسف – ولا – نیوا – … در بازا عرضه می شود.
یک راه سنتی که اطبای قدیمی برای برطرف کردن شوره ی چرب توصیه کرده اند و بسیار هم موثر است استفاده از سرکه سیب می باشد (یک ساعت قبل از هر استحمام سرکه سیب را به کف سر بمالید). آنزیم های سرکه ی سیب به علاوه ی اسید مالیک موجود در آن دشمن اصلی باسیلی به نام بایل باتل می باشند که این میکروب عامل اصلی بروز شوره ی سر و بسیاری از خارش ها است.
شستشوی مکرر برای کنترل شوره ی معمولی ممکن است مفید باشد چنانچه شما دارای ناراحتی شوره ی سر می باشید علت آنرا قبل از همه در رژیم غذایی خود جستجو کنید. استفاده ی زیاد از مواد قندی و نشاسته ای باعث اسیدیته و التهاب پوستی می گردد و استفاده از چربی به مقدار زیاد نیز باعث فعال شدن بیش از حد غدد چربی شده سلامتی را به خطر می اندازد.
شامپوها شایع ترین وسیله ی شوره ی سر می باشند. هر شامپوی معمولی که به دفعات مورد استفاده قرار بگیرد برخی انواع شوره را برای دو تاسه روز کنترل می کند اما اغلب به شامپوهای طبی و یا به موادی که بعد از شامپو بکار می روند احتیاج پیدا می کنند. مواد فعال آنها شامل پیریتیون سولفات – ترکیبات سلنیوم اسید – اسید سالیسیلیک – گوگرد و قطران زغال سنگ است. برای اینکه شامپو موثر باشد باید 3 تا 5 دقیقه قبل از آبکشی روی سر بمالید.
موخوره :
حالتی است که قسمت نوک مو دو شاخه یا چند شاخه می شود. اینگونه موها شکننده است نوک آنها خشک شده و غالبا رنگشان نیز تغییر می کند. موخوره مشکل بسیار رایجی است و معمولا آرایشگران اولین کسانی هستند که به این مشکل پی می برند علت ایجاد موخوره شستشوی زیاد با شامپوهای خیلی اسیدی یا قلیایی. محفوظ نداشتن موها از گرد و خاک و باد – نور خورشید – خشک کردن موهای مرطوب با سشوار.
پیشگیری از ابتلاء به موخوره :
شخصی بودن روسری یا مقنعه – شانه – رختخواب بخصوص بالش و تعویض روبالشی به طور مرتب محافظت سر از هوا و گرد و خاک به وسیله ی پوشش مناسب – رژیم غذایی مناسب.
درمان موخوره :
1. کوتاه کردن مداوم مو
2. سوزاندن نوک مو با شمع
3. استفاده از شامپو های ملایم
4. چرب کردن با روغن گیاهی
5. ماساژ با آب و آمونیاک (دو یا سه قطره آمونیاک را در یک لگن آب ریخته و انتهای موهای سر را با آن ماساژ دهید.
در طب سنتی برای درمان موخوره توصیه می شود که یک قاشق مرباخوری تخم پیاز را در آب جوشانده و قسمت های مبتلا به موخوره را در آن فرو برده تا خیس شوند. پس از چند روز که این کار انجام شد باید موها را کمی کوتاه کرده به طوری که قسمت های دو شاخه شده چیده شوند.

طاسی :
عوامل طاسی موروثی و ژنتیکی و اختلال در کار غدد و فقر غذایی و بیماری می تواند باشد از جمله لوسیون های تقویتی دیگر کرم کلسترال از شرکت ولا می باشد که برای موهای چرب می باشد طرز استفاده آن نصف محتوی را با آب مخلوط کرده و روی موهای تمیز ماساژ می دهیم و بعد از 25 دقیقه آبکشی می کنیم. طاسی نوع مردانه بیش از 90% ریزش مو دائم مردها به حساب می آید. در 40% مردهای بین سنین 18 و 39 سالگی و در 94% مردان بالاتر از 80 سال رخ می دهد. برای طاسی مرد سه فاکتور اساسی وجود دارد وراثت – هورمون مردانه و سن.
الف- وراثت : برای ابتلا به طاسی باید زمینه ارثی وجود داشته باشد. ژن ها از هر دو طرف یعنی پدر و مادر به ارث می رسند. مرد این صفت را بیشتر از طرف خانواده ی مادری به ارث می برد. وسعت طاسی و سن آن از خانواده ای به خانواده ی دیگر ودر یک خانواده از عضوی به عضو دیگر متفاوت است.
ب) هورمون مردانه (آندروژن) : برای ایجاد طاسی مردانه ضروری است. خواجه ها هیچوقت طاس نمیشوند مبتلایان به طاسی مردانه اختلال آندروژنی ندارند.
هیچکدام از فرآورده های دارویی که در داروخانه ها عرضه می شوند به جز ماینوکسیدیل باعث پیشگیری یا درمان طای مردانه نمی شوند. شروع ماینوکسیدیل را بهتر است زیر نظر پزشک متخصص پوست انجام شود. مصرف موضعی 2 بار در روز به فاصله 12 ساعت به مدت حداقل 2 ماه قبل از آنکه هرگونه رشد قابل توجه مو مشاهده شود لازم است. اگر درمان متوقف شود ریزش مو مجددا شروع می شود.
ریزش موی نوع زنانه :
اکثر خانم ها وقتی سنشان بالا می رود موهای سرشان به طور پراکنده کم پشت می گردد. این ریزش مو ممکن است مثل طاسی مردانه با عقب رفتگی خط مو همراه باشد. این ریزش مو ممکن است اولین بار پس از یائسگی ایجاد شود عملی ترین راه پوشاندن کم پشتی مو زنانه مدل دادن مناسب به مو است.

عفونت های مو :
به طور کلی به سه دسته تقسیم می شوند.
1) عفونت های استافیلوکوکی : ضایعات چرکی که پیاز مو را سست کرده و باعث ریزش مو میشود.
2) عفونت های قارچی یا تینیا : تینیا اصطلاح پزشکی برای عفونت های قارچی و مسری بوده که از یک نفر به نفر دیگر توسط پوسته ها و موهای حاوی قارچ منتقل می شود.
3) تینیا فاووس : از پوسته های گوگردی خشک روی سر می توان تشخیص داد علائم فاووس قسمت های بی مویی است که امکان دارد به رنگ صورتی یا سفید براق بر روی موهای سر بوجود آید این بیماری مسری است.
ساختمان ریشه از سه قسمت حفره – پیاز – و پاپیلا تشکیل شده است که حفره از پیاز مو نگهداری میکند و نقش پاپیلا رساندن مواد از رگهای خونی به داخل پیاز و سایر قسمت ها توسط مدولا است. بدیهی است اگر پاپیلا نتواند به اندازه ی کافی مواد غذایی جذب کند پیاز مو سست شده و مو دچار ریزش می شود.
اگر یک تار مو را بسوزانیم و خاکستر آنرا مورد آزمایش قرار دهیم از مواد زیر تشکیل شده:
کربن 49/0 اکسیژن 23/0 ازت 17/0 ئیدروژن 6/0 گوگرد 4/0
و مواد دیگری از قبیل آلومینیم – کلسیم – سدیم که یک درصد مو را تشکیل میدهد.
رشد مو در یک ماه بین 1 تا 5/1 سانتی متر است و بنابراین رشد روزانه آن تا حدود 5/0 میلیمتر و هر ده روز 5 میلیمتر و هر 20 روز 10 میلیمتر است.
دوران حیات مو به طور نسبی 2 تا 6 سال است.مو دارای 1) قابلیت جذب آب 2) قابلیت کشش 3) قابلیت شکل پذیری (گوگرد) میباشد. رطوبت مناسب برای مو 35 تا 65 درصد است مو به طور طبیعی هوا را جذب کرده و به اندازه ی 10 تا 15 درصد به قطر آن اضافه می شود.
قابلیت کشش مو بین 12 درصد تا 35 درصد طول خود می باشد. قطر مو به طور متوسط 70 میکرون است و در شبانه روز حدود 80 الی 100 تار مو از بدن می ریزد. رشد مو در تابستان به واسطه گرما و تابش نور خورشید بیشتر از زمستان است.